Amsterdam Centre for the Study of the Golden Age

Photographer: Eduard Lampe

dr. G.M. (Bert) van de Roemer

  • Faculty of Humanities
    Capaciteitsgroep Algemene Cultuurwetenschappen
  • Visiting address
    BG 2
    Turfdraagsterpad 15  Amsterdam
    Room number: 1.04
  • Postal address:
    Turfdraagsterpad  9
    1012 XT  Amsterdam
    T: 0205253106

Bert van de Roemer studied art history at the Universiteit van Amsterdam and Art, Culture and Education at the Hogeschool Holland. For his research project into the theoretical backgrounds of Dutch collections of curiosities from the early modern period he obtained scholarships from the Institute of Culture and History in Amsterdam and the Max-Planck Institut für Wissenschaftsgeschichte in Berlin. His main fields of interest are: museology, the history of early modern collections, interaction between art and natural sciences, cultural politics and the historiography of art history. At the moment Van de Roemer works as assistant professor for the Department of Cultural Studies.

(See tabs above for more information.)

Digital map with locations visited by Von Uffenbach (

Von Uffenbach's visits. Disclosing the cultural industries of Amsterdam in the early eighteenth century

This research project is part of the more extensive project Create at the University of Amsterdam. By studying and analyzing the handwritten travel account of Z.C. von Uffenbach (1683-1734), this project will focus on the geographical distribution of the cultural industry in Amsterdam in the early eighteenth century. Instead of looking at one professional group, the project aims to an interdisciplinary perspective, and wants to present a cross section of the total creative scene of Amsterdam. In doing so it will provide new data for historians and scholars of various disciplines.

Von Uffenbach’s travel account Merkwürdige Reisen durch Niedersachsen, Holland und Engelland, published in 1754, is well known. However, the original manuscript holds many valuable data that were not included in the final publication. One of the most important assets is that the addresses of many cultural workers are recorded, which makes an analysis of the geographical distribution of this professional and social group possible.


Cabinet of Vincent's collection

Redressing the Balance: Levinus Vincent’s Wonder Theatre of Nature

Bert van de Roemer explores the curiosity cabinet of the Dutch collector Levinus Vincent and how the aesthetic drive behind his meticulous ordering of the contents was in essence religious, an attempt to emphasise the wonder of God’s creations by restoring the natural world to its prelapsarian harmony. See full text here:


Classification of depicting heads from Goeree's treatise.

Regulating the Arts: Willem Goeree versus Samuel van Hoogstaten

In 1670 Willem Goeree (1635-1711) published a small treatise titled Inleyding tot de practijck der al-gemeene schilder-konst (Introduction to the practice of the general art of painting), which was the first of several writings on the arts. Eight years later Samuel van Hoogstraten (1627-1678) published his lengthier Inleyding tot de hooge schoole der schilderkonst (Introduction to the academy of painting). Even though art historians paid less attention to the versatile Goeree, when they discuss them the two writers together they are often treated as if they were of one accord. However, after reading the texts of Van Hoogstraten en Goeree, one might be struck more by the differences rather than by the similarities. They discuss comparable themes, but the reader seems at times to enter another world.


Van Hoogstraten’s writings bear traits that are, for a large part, rooted in the old humanistic and traditional Aristotelian-scholastic school of 'bookish culture'. He shows an accumulative manner of collecting data, not only in his thoughts, but also in the way he transmits these thoughts. Goeree is just as long-winded, but we see a more analytical approach of his topics which at times reveal traces of the New Philosophy. Also an inclination to mathematize and analyse the arts forms a distinct contrast between the two authors. These differences become manifest on different levels: in the organization of their chapters, in the way they render their information, in their opinions on the intellectual development of the artist,  and in their views on the aspect of chance in art. 


Jubilee 'Amsterdam 2013'

2013 was a special year of celebration for the city of Amsterdam. The festivities pivoted around the historical fact that 400 years ago the burgomasters of Amsterdam decided to the construction of the famous canal ring. Other festivities were: the re-opening of the Rijksmuseum after 10 years, 125 years of Royal Concertgebouw and Royal Concertgebouw Orchestra, 175 years of Artis Zoo (the zoological garden), 225 years of Felix Meritis (the centre of Enlightenment), 150 years since the abolition of slavery (the Dutch were rather late with that) and 40 years of Van Gogh Museum. The newly formed organization of Amsterdam Marketing coordinated all these festivities in an efficient and effective way. An item of the journal Amstelodamum reflects on the year and discusses related topics and publications. See: Amstelodamum 101 (2014)-1, p. 32-45

Het geheugen van de buurt: musea, archieven, websites

Buurtbewoners in Amsterdam ondernemen steeds vaker actie om het erfgoed van hun directe omgeving veilig te stellen en onder de aandacht te brengen. Zij richten kleinschalige organisaties op die zich op microniveau inzetten voor het materieel en immaterieel erfgoed van hun directe omgeving door middel van acquisitie, beheer en presentatie. Voor het maandblad Amstelodamum onderzocht Van de Roemer negen van deze initiatieven: musea, archieven en websites. Deze buurtinitiatieven hebben vooral de laatste twee decennia opgang gemaakt. Elizabeth Crooke's Museums and Community geeft een goede introductie op het onderwerp.In deze studie gaat zij uit van het begrip community museums; een begrip dat ruimer gehanteerd wordt dan de buurtmusea die in dit onderzoek centraal staan. Crooke beschouwt de buurtinitiatieven als onofficiële tegenhangers van de gevestigde staats- of stadsgestuurde musea. Zij leveren een grote bijdrage aan een positief identiteitsgevoel en de sociale cohesie binnen de gemeenschap. De Amsterdamse buurtmusea worden vanuit dit kader behandeld. Het onderzoek, gepubliceerd in Maandblad Amstelodamum 97-3 (2010), is gebaseerd op interviews met betrokkenen en geeft een beeld van het rijke aanbod in Amsterdam.

From vanitas to veneration. The embellishments in the anatomical cabinet of Frederik Ruysch

The elaborate way in which the Dutch physician and collector Frederik Ruysch (1638-1731) decorated and presented his anatomical cabinet has raised the question of whether we should view him as a scientist or rather as an artist. In the past, the embellishment of the preparations was interpreted as supplementary or opposed to his quest for anatomical knowledge: the artistic adornments were designed to comfort the beholder confronted with death or were meant as self-confident statements about Ruysch artistry. In an article that will be published in Nederlands Kunsthistorisch Jaarboek van de Roemer stresses the importance of another train of thought in which the two are not regarded as distinct but ofthe same order and intimately related.

Ruysch often used textiles to decorate his preparations. Dissected arms, legs and heads were dressed up with fine damask that served to cover up the wounds. Likewise, instead of common cloth he often used meticulously injected human tissue to coverhis phials. He moulded skeletons of crying fetuses holding human tissue as handkerchiefs to wipe their tears. Scenes like these reminded Ruysch of Psalm 138,in which God's creation of the human body is compared to an intricate piece of embroidery. In his anatomical work, Ruyschstressed that all organs were made up of vessels and veins (Omne Organon ex Vasibus), and needlework was an appropriate metaphor to stress the elaborateness of God's own handiwork. In his cabinet, Ruysch combined this "divine embroidery" with textiles made by the human hand, thereby emphasizing the existence of an intellectual entity that was responsible for the human tissue. This way of working concurred with contemporary physico-theological discussions against atheism, in which the so-called argument from design played an important role. The decorations also served as visual stimuli to enhance a sense of wonderment regarding the divine intelligence of creation.

Dissertation: Nature and Art in a Dutch Collection of Curiosities

The motives of collectors of curiosities from the so-called Dutch Golden Age have generally been considered from a social and economical point of view. In his dissertation van de Roemer shows that Dutch collectors of shells, minerals, insects, coins and precious artefacts certainly also had a more theoretical understanding of their objects and their collecting activities. With the collection of the  Amsterdam provost Simon Schijnvoet (1652-1727) as a case study, he explores the relationships between the religious, scientific and aesthetic rationales and concludes that systematic and aesthetic ordering principles found a common base in religious reflections on nature.
For a better understanding, Schijnvoet's collection is placed against a background of the struggle against atheism (Spinoza) and the rise of fysicotheology (Boyle, Ray), topics which were hotly debated in Amsterdam around 1700. The view of nature as a complex mechanistic product directly governed by thehand of God according binding mathematical laws seems also to have had a distinctive influence on contemporary classicist art theory. In the collections, cross references between products of art and nature became manifest. Van de Roemer received his Ph.D. in November 2005. The title of his dissertation is: De geschikte natuur. Theorieën over natuur en kunst in de verzameling van zeldzaamheden van Simon Schijnvoet 1652-1727 ( Neat Nature. Theories about nature and art in the collection of curiosities of Simon Schijnvoet 1652-1727 ).

De schilderende natuur: figuurstenen

'Het is ongelooflyk voor die dezelve nooit beschouwt hebben; men ziet'er in woestenyen, bergen, stroomen, vervalle gebouwen, steeden, gewolkte luchten, en andere zeldzaame gezichten,' schreef de verzamelaar van zeldzaamheden Simon Schijnvoet (1652-1727) bij de prent die hij had laten maken voor D'Amboinsche Rariteitkamer (1705). De prent laat een keur aan opmerkelijke stenen zien.Deze zogenaamde figuurstenen waren gewilde verzamelobjecten omdat zij door de natuur zelf van fraaie afbeelding waren voorzien. De fascinatie voor de stenen kwam voort uit hun ambigue status tussen kunst en natuur. In deze zeldzaamheden leek de gebruikelijke verhouding tussen de twee domeinen te zijn omgekeerd: hier imiteerde de kunst niet de natuur, maar de natuur de kunst. Op de prent zijn verschillende soorten figuurstenen te herkennen. De 'boomstenen' lieten allerlei vegetatieve vormen zien. De tekeningen van 'landschapsstenen' riepen associaties op met rotslandschappen of met steden in bergen. 'Tuinstenen' toonden overeenkomsten met plattegronden van tuinen, forten of eilanden. Naast deze meer reguliere figuurstenen zijn nog twee uitzonderlijke exemplaren afgebeeld: bovenaan een klein stuk Egyptisch marmer met de gedaante van een biddende pausen in het midden een grote Duitse agaat met een tekening van een grot.
Rond 1700 waren er allerlei theorieën in omloop over het ontstaan van deze stenen. Rumphius dacht dat de bijzondere tekeningen onder invloed van de planeten tot stand kwamen. De grillige en variabele vormen van de tekeningen schreef hij toe aan het veranderlijke en bedrieglijke karakter van de planeet Mercurius. Een andere verklaring voor de boomstenen werd geopperd door de jezuïet Athanasias Kircher. In zijn D'Onderaardse Wereld (1684) veronderstelt hij dat boomstenen ontstaan doordat resten van planten in de massa waaruit een steen gevormd wordt terecht is gekomen. In 1735 kwam de Duitse predikant Friedrich Christian Lesser (1692-1754) met een verklaring voor boomstenen die de huidige opvatting benadert. In zijn Lithotheologie veronderstelt hij dat gekleurde, minerale sappen door de stenen trekken, waardoor tekeningen ontstaan die op bomen, of zelfs op boslandschappen lijken. Na deze verklaring benadrukt Lesser dat God, als wijs en kundig schilder, de hand in deze werken heeft, omdat hij zowel verantwoordelijk is voor de materie, als voor de natuurlijke processen waardoor de materie beweegt. Beschouw, zo maant hij de lezer, daarom de stenen niet als een grappig spel, maar als een genoegen voorde ogen, dat ons door de Schepper gegund is. ['Verklaring der prent' in: De Achttiende Eeuw 36 (2004), nr. 2.]

The Kunstkamera of St. Petersburg

From 2000 to 2005 van de Roemer contributed to the international research project 'The "Paper Museum" of the Academy of Science in St.-Petersburg (1735-1765)', a collaboration between the Universiteit van Amsterdam, the Amsterdam Historical Museum, the Hermitage and the Academy of Sciences of St. Petersburg. Aim of this project was the unlocking of the approximately 2,200 surviving drawingsthat were made of the objects kept in the Kunstkamera in St. Petersburg.
In the early eighteenth century, Russian ruler Peter the Great established the Kunstkamera as an encyclopaedic museum of the Academy of Sciences.The drawings cover a wide range of disciplines, from botany and anatomy to archaeology and Chinese objects, and were used to document the objects in the museum's collections and to illustrate Academy members' publications. The volume, for which Van de Roemer edited the catalogue, was published by Edita (see reference).

The 'kunstkamer' in the Royal Palace Amsterdam

A continuing research project of Van de Roemer deals with the first municipal kunstkamer of Amsterdam . On 28 April 1699 a group of painters received permission from the burgomasters to establish a kunstkamer (literally: art chamber) in the majestic town hall on the Dam Square .The aim was to breathe new life into the city's artistic endeavours. A large hall , which was suitable for different purposes, was placed attheartists' disposal. First, it enabled the artists to exhibit and sell their work. Second, a start was made arranging and conserving the city's collection, which also functioned as a study collection for young artists.Third, the spacious room was also usedasan academy in which 'the fraternityofpainters' could organise lessons in drawing and painting. The fact that surprisingly little research has been carried out on this first manifestation of cultural policy of the Amsterdam city council, may be due to the limited impact of the art chamber on the city's art life. 
In 2000 Bert van de Roemer supervised a team of art history students to unearth some facts about the founding of the forgotten and unknown art chamber. He continued his research in 2004, together with Eymert-Jan Goossens ( Royal Palace on the Dam ), which led to a preliminary publication 'The art chamber in the town hall of Amsterdam ' in: Backhuysen at the Helm! (Amsterdam 2004).


- Grondleggers van de museologie (Founders of museology)
- Verzamelen: historisch perspectief (Collecting: historical perspective)
- Canon van de Europese Cultuur (Canon of European Culture)
- Benaderingen in de Kunstgeschiedenis (Approaches in Art History)
- Cultuurbeleid: inleiding (Cultural Policy: introduction)
- Kunst en kennis: interactie tussen wetenschap en beeldende kunst van 1300 tot heden (Art and Knowledge: interaction between the Sciences and the Visual Arts from 1300 untill present)
- Kunsthistorische Methoden I (Methods of Art History)
- Artefact: erfgoed of roofbuit (Artefact: cultural heritage or booty)
- Wetenschapsfilosofie voor Kunstgeschiedenis (Philosophy of Science for Art History)
- Wetenschapsfilosofie voor Algemene Cultuurwetenschappen (Philosophy of Science for Cultural Studies)
- Visuele Analyse (Visual Analysis)
- Academische Vaardigheden (Academic Skills)
- Architectuur en beeldende kunst als dragers van betekenissen (Architecture and Visual Arts as Bearers of Meaning)
- De geschiedenis van de kunstkamer in het stadhuis op de Dam 1655-1808 (The History of the Art Chamber in the Amsterdam Town Hall on the Dam Square 1655-1808)
- Geschiedenis en actualiteit van het verzamelen (History and Topicality of Collecting)


  • '"En dat is nog niet alles." Het jubeljaar Amsterdam 2013', Amstelodamum 101-1 (2014), p. 32-36.
  • 'Simon Schijnvoet, een 'voornaam liefhebber'. De inventor van de schildering boven de ingang van de burgerzaal van het stadhuis op de Dam', Amstelodamum 99-4 (2012), p. 147-160.
  •  'Regulating the Arts: Willem Goeree versus Samuel van Hoogstraten' in: Art and Science in the early modern Netherlands. Netherlands Yearbook for History of Art 61 (2011), p. 185-207
  • 'From vanitas to veneration. The embellishments in the anatomical cabinet of Frederik Ruysch' in: Journal of the History of Collections  22 (2010), nr. 2, p. 169-186  ( )
  • 'Nature Painting. Theories about figured stones around 1700' in: N. Adamowky, H. Böhme, R. Felfe (ed.), Ludi Naturae. Spiele der Natur in Kunst und Wissenschaft , München 2010, p. 218-234
  • 'Het geheugen van de buurt: musea, archieven, websites' in: Amstelodamum 97 (2010), nr. 3, p. 128-141
  • book review:Barbara Marx, Karl-Siegbert Rehberg (Hg.): Sammeln als Institution. Von der fürstlichenWunderkammer zum Mäzenatentum des Staates . München/Berlin 2006. In: ArtHist, 05.07.2009. ( )
  • 'Het lichaam als borduursel: kunst en kennis in het anatomisch kabinet van Frederik Ruysch' in: Body and Embodiment in Netherlandish Art. Nederlands Kunsthistorisch Jaarboek , vol. 58 (2008), p. 216-240
  • De geschikte natuur. Theorieën over natuur en kunst in de verzameling van zeldzaamheden van Simon Schijnvoet (1652-1727) , dissertatie 2005  ( )
  • (editor catalogue) R.E. Kistemaker, N.P. Kopaneva, D.J. Meijers, e.a., The Paper Museum of the Academy of Sciences in St Petersburg,c. 1725-1760 , Amsterdam 2005 ( )
  • (in cooperation with Eymert Goossens) 'Backhuysen en de kunstkamer' in: E. Goossens (ed.), Backhuysen aan het roer! Zeeschilder 1630-1708 , Amsterdam (Koninklijk Paleis) 2004, 20-34
  • 'Neat Nature. The relation between art and nature in a Dutch cabinet of curiosities from the early eighteenth century' in: History of Science 42 (2004),47-84
  • (in cooperation with Debora Meijers), 'Ein "gezeichnetes Museum" und seine Funktion - damals und heute' in: Palast des Wissens. Die Kunst- und Wunderkammer Zar Peters des Grossen. Band 2 (München 2003), 168-182
  • 'God en het rariteitenkabinet. Het religieuze motief van Noord-Nederlandse rariteitenverzamelaars eind zeventiende en begin achttiende eeuw' in: Theoretische Geschiedenis 25 (1998), nr. 2/3, 242-255
  • 'De geschikte natuur. De verhouding tussen kunst en natuur in het rariteitenkabinet van Simon Schijnvoet (1652-1727)' in: Bulletin. Geschiedenis, Kunst, Cultuur 5 (1996), nr. 1, 45-75
  • 'Een uitnodiging tot meer openheid' in: Simulacrum 3 (1994), nr. 2, 29-30
  • 'Twee maal kijken naar twee Madonna's' in: Simulacrum 2 (1993), nr. 2, 23-26
  • 'Uffenbachs vertellingen. Nederlandse rariteitenkabinetten anno 1711' in: Simulacrum 1 (1992), nr. 2, 23-27
  • (in cooperation with Margiet Schavemaker and Charlie Smid) 'Interview met E.H. Gombrich'  in: Simulacrum 1 (1991), nr. 0, 13-15


  • van de Roemer, G. M. (2011). Regulating the arts: Samuel van Hoogstraten versus Willem Goeree. In E. Jorink, & B. Ramakers (Eds.), Art and Science in the Early Modern Netherlands (pp. 184-207). (Nederlands kunsthistorisch jaarboek = Netherlands yearbook for history of art; No. 61). Zwolle: WBooks. [details]
  • van de Roemer, G. (2011). Nature Painting: Theories about figured stones around 1700. In N. Adamowsky, H. Böhme, & R. Felfe (Eds.), Ludi naturae: Spiele der Natur in Kunst und Wissenschaft. (pp. 219-234). München: Wilhelm Fink. [details]


  • van de Roemer, G. M. (2010). From vanitas to veneration: the embellishments in the anatomical cabinet of Frederik Ruysch. Journal of the History of Collections, 22(2), 169-186. DOI: 10.1093/jhc/fhp044 [details]


  • van de Roemer, G. M. (Author), van der Baan, C. (Ed.) (Editor), & Wirth, B. (Ed.) (Editor). (2016). Letters by Maria Sibylla Merian[details]


  • van de Roemer, G. M. (2015). De gebroeders Von Uffenbach en de creatieve industrie van Amsterdam in de vroege achttiende eeuw. Amstelodamum, 102(4), 161-174. [details]
  • van de Roemer, G. M., Schmitz, E., & Klein, M, M. (2015). Historische kaarten opnieuw geschud Digitale ontwikkelingen en het veranderende beeld van de Amsterdamse geschiedenis. Amstelodamum, 102(4), 147-160. [details]


  • van de Roemer, B. (Author). (2014). Redressing the Balance: Levinus Vincent’s Wonder Theatre of Nature[details] [PDF]


  • van de Roemer, B. (2012). Simon Schijnvoet, een 'voornaam liefhebber'. De inventor van de schildering boven de ingang van de burgerzaal van het stadhuis op de Dam. Amstelodamum, 99(4), 147-160. [details]


  • van de Roemer, B. (2010). Het geheugen van de buurt: musea, archieven, websites. Amstelodamum, 97(3), 128-141. [details]


  • van de Roemer, G. M., & van der Molen, T. (2017). Maria Sibylla Merian. De schatkamercollectie. Leerdam: Amsterdam Museum. [details]


  • van de Roemer, G. M. (2016). Merian's network of collector-naturalists. In H. Mulder, & M. van Delft (Eds.), Maria Sibylla Merian 'Metamorphosis insectorum Surinamensium'. (pp. 19-28). Den Haag, Tielt. [details]
  • van de Roemer, G. M. (2016). Merians Netzwerk von sammelnden Naturliebhabern. In Maria Sibylla Merian 'Metamorphosis insectorum Surinamensium' (pp. 19-28). Darmstadt: Lambert Schneider. [details]

Media appearance

  • van de Roemer, Bert & Abbing, Hans (27-11-2016): De grens tussen kunst en wetenschap [Radio] Radio Swammerdam. De grens tussen kunst en wetenschap (Radio Swammerdam).

Scientific position

  • van de Roemer, Bert (member) (2017-): Maria Sibylla Merian Society (External organisation).
  • van de Roemer, Bert (member) (2017-): Natura Artis Magistra (research group) (External organisation).


  • van de Roemer, Bert (participant) (31-3-2017 - 18-6-2017): Exhibition: De schatkamercollectie: werken van Maria Sibylla Merian (organising a conference, workshop, ...).

Keynote / Invited lecture

  • van de Roemer, Bert (speaker) (25-4-2017): Maria Sibylla Merian en de geschiedenis van het verzamelen, Cromhouthuis.
  • van de Roemer, Bert (speaker) (14-4-2016): Create. The history of Amsterdam digitally mediated (21st Century Curatorship talk), British Library.
  • van de Roemer, Bert (speaker) (15-4-2016): Frederik Ruysch: scientis or artist?, Museum Vrolik (AMC) & Morbid Anatomy Museum, New York.
  • van de Roemer, Bert (speaker) (17-5-2016): Onderzoekspresentatie Cultuurwetenschappen, algemene cultuurwetenschappen.
  • van de Roemer, Bert (speaker) (30-3-2016): Frederik Ruysch: kunstenaar of wetenschapper? (Gasthuislezing Academisch Medisch Centrum), Academisch Medisch Centrum.
  • van de Roemer, Bert (speaker), Mulder, H. (speaker) & van Andel, T. (speaker) (20-10-2016): Boeksalon Maria Sibylla Merian, Bijzondere Collecties.
  • van de Roemer, G.M. (speaker) (30-3-2012): Blikwisselingen. Van oude museumstudies en nieuwe kunstgeschiedenis, Universiteit & Museum. Afscheidssymposium Debora Meijers, Teylers Museum, Haarlem.
  • van de Roemer, G.M. (invited speaker) (23-4-2010): The collection of the Academy of Sciences in St. Peterburg c. 1725-1760, its origin and its function, Tagung Das 'Akademische Museum': Universitaere Sammlungen als Raeume der Produktion, Repraesentation und Vermittlung von Wissen, Goettingen.
  • van de Roemer, G.M. (speaker) (22-3-2010): 'Splendor alit. Decorative and cognitive modes in two Dutch cabinets of curiosities from the late seventeenth and early eighteenth century, Kolloquium Herzog August Bibliothek, Wolfenbüttel.

Journal editor

  • van de Roemer, G.M. (editor) (2017): Amstelodamum (Journal).
  • van de Roemer, G.M. (editor) (2016): Amstelodamum (Journal).
  • van de Roemer, G.M. (editor) & e.a, (editor) (2012): Amstelodamum (Journal).
This list of publications is extracted from the UvA-Current Research Information System. Questions? Ask the library or the Pure staff of your faculty / institute. Log in to Pure to edit your publications.
  • No ancillary activities

edit contact information edit tabs